Login

Zaloguj się na konto

Użytkownik *
Hasło *
Pamiętaj mnie

Logopeda

Opublikowano w: Dla rodziców

Godziny pracy logopedy:

Wtorek         7:30 - 12:30

Czwartek     7:30 - 13:30

 

Drodzy Rodzice!

Rozwój  mowy jest jedną z ważniejszych umiejętności, jaką zdobywa dziecko.

Trwa on przez wiele lat i przebiega w indywidualnym rytmie.

Dziecko, które idzie do pierwszej klasy powinno wymawiać wszystkie głoski prawidłowo, mieć bogate

słownictwo dotyczące jego życia, otoczenia, umieć budować poprawne pod względem gramatycznym i

logicznym zdania. Prawidłowa wymowa ma duże znaczenie dla powodzenia w nauce czytania i pisania. Bez

względu na przyczynę wystąpienia zaburzeń mowy/wad wymowy należy podjąć jak najwcześniej działania

terapeutyczne.

Serdecznie zapraszam do współpracy, ponieważ skuteczność i powodzenie terapii zależy w dużej

mierze od  Was Rodzice.

 

Dziesięć zasad domowej profilaktyki logopedycznej dla rodzica 

 

Istnieje dziesięć zasad profilaktyki logopedycznej dla rodzica. Uświadomienie rodzicom konieczności ich przestrzegania stanowi warunek niezbędny do realizacji celów profilaktyki logopedycznej. Wiadomo jest, że należy włączać rodziców do wszelkich działań na rzecz dzieci. W przypadku prowadzonej profilaktyki również, a może i przede wszystkim.

Oto wspomniane zasady:

1. „Włącz się" do świadomej i systematycznej obserwacji dziecka.

2. Analizuj przyrost jego umiejętności językowo - komunikacyjnych, komunikacyjnych , w wypadku słabego przyrostu skontaktuj się z zaufanym specjalistą - lekarzem pediatrą, logopedą, nauczycielem.

3. Zawsze mów zrozumiale do dziecka - bądź najlepszym przykładem starannej mowy i wymowy - ucz je powtarzać.

4. Często nagradzaj dziecko - uśmiechem, gestem, słowem, ale też wyznaczaj „granice".

5. Jak najwcześniej osłuchaj dziecko ze słowem czytanym - naucz je obcować z książkami i dbać o nie.

6. Często żartuj z dzieckiem, ucz je wyliczanek i prostych piosenek.

7. Zapewnij dziecku wiele okazji do ruchu, zabawy i pracy twórczej - stwórz warunki do rysowania i malowania.

8. Dbaj o odpowiednią dietę dziecka - zróżnicowaną, wzbogaconą o witaminy, mikro-i makroelementy.

9. W razie obserwowanych trudności rozwojowych, edukacyjnych dziecka pamiętaj o konsultacji z pedagogiem lub psychologiem.

10. Szanuj indywidualność dziecka i ucz je samodzielności w każdej dziedzinie życia.

 

WSPÓŁPRACA LOGOPEDY Z RODZICAMI

Istnieje wielka zależność rozwoju mowy od rozwoju czynności umysłowych i odwrotnie. Mowa wywiera wpływ na powstawanie i kształtowanie się takich czynności umysłowych jak: spostrzeganie, wyobrażanie, porównywanie i wnioskowanie. Mowę słusznie nazywa się narzędziem myślenia, gdyż właśnie w słowach krystalizują się myśli. Dlatego też, jeżeli rozwój mowy dziecka nie przebiega normalnie, jeżeli dziecko w 5 roku życia nie przejawia zainteresowania poprawnym sposobem mówienia, a widoczne są jakieś wady wymowy, należy zgłosić się do logopedy.

Zapobieganie i korekcja wad wymowy, to również w prostej zależności zapobieganie ewentualnym trudnościom czy niepowodzeniom szkolnym, bowiem zawsze dziecko źle mówiące popełnia błędy w pisaniu, a kiedy słabo czyta może mieć trudności w rozumieniu tekstów lub przejawiać zahamowania w spontanicznym wypowiadaniu się.

Terapię logopedyczną należy potraktować bardzo poważnie, nie bagatelizować ćwiczeń i zaleceń logopedy.

Aby terapia logopedyczna odniosła efekt niezbędna jest ścisła współpraca rodziców z logopedą. Po każdorazowych ćwiczeniach w gabinecie logopedycznym przekazane są wskazówki do pracy z dzieckiem w domu. W znacznej mierze od stosowania się do tych zaleceń zależne są rezultaty terapii logopedycznej. Rodzice mają za zadanie utrwalenie z dzieckiem opracowanego w gabinecie logopedycznym materiału, gdyż tylko wtedy można przejść do następnego etapu ćwiczeń. W ramach ćwiczeń domowych bardzo ważna jest systematyczność i konsekwencja. Lepsze i szybsze efekty osiąga się, gdy ćwiczenia domowe prowadzone są codziennie przez około 15 minut. Ćwiczenie raz czy dwa razy w tygodniu po godzinie nie daje zadowalających rezultatów. Należy pamiętać, że ćwiczenia powinny przebiegać w atmosferze spokoju i zrozumienia trudności dziecka. Pośpiech i nerwowość utrudniają przyswajanie materiału. Dziecko należy chwalić nawet za minimalne osiągnięcia, co znacznie mobilizuje do wysiłku.

Jednak bardzo często zdarza się, że rodzice oczekują, iż podjęta terapia u logopedy rozwiąże szybko problemy. Sądzą, iż uczestniczenie dziecka w zajęciach logopedycznych raz w tygodniu jest wystarczające, aby nastąpiła poprawa w mowie dziecka. Niejednokrotnie trudno zachęcić rodziców do podjęcia ćwiczeń domowych.

RODZICE PAMIĘTAJCIE, ŻE JESTEŚCIE DOMOWYMI TERAPEUTAMI SWOICH DZIECI!

 

NAJCZĘŚCIEJ SPOTYKANE WADY WYMOWY U DZIECI

Najczęstszym zaburzeniem mowy występującym u dzieci jestdyslalia, czyli zaburzenie mowy polegające na niemożności prawidłowego wymawiania określonych dźwięków (Spionek  1969). Inna autorka – B. Sawa uważa natomiast, że dyslalia to zaburzenie artykulacyjne polegające na opuszczaniu, podstawianiu, zniekształceniu głosek (Sawa 1990). Istnieje kilka kryteriów różnicujących dyslalię. Jednym z nich jest podział ze względu na rodzaj – nazwę głoski , która jest nieprawidłowo artykułowana. Do tej grupy należy zaliczyć następujące rodzaje dyslalii:

  1. Sygmatyzm – inaczej seplenienie, polega na nieprawidłowej artykulacji głosek tzw. szeregu syczącego:/s, z, c, dz/; szeregu ciszącego:/ś, ź, ć, dź/ oraz szumiącego: /sz, ż, cz, dż/. To zaburzenie artykulacji jest najczęściej spotykane u dzieci. Istnieją różne rodzaje sygmatyzmu, spośród których najczęstszym jest sygmatyzm interdentalny (seplenienie międzyzębowe).

  2. Rotacyzm to zaburzona, nieprawidłowa artykulacja głoski/r/.

  3. Kappacyzm to nieprawidłowa artykulacja głoski /k/.

  4. Gammacyzm to rodzaj dyslalii polegający na nieprawidłowej artykulacji głoski /g/.

  5. Lambdacyzm to nieprawidłowa artykulacja głoski /l/.

  6. Betacyzm to rodzaj dyslalii polegający na nieprawidłowej artykulacji głosek /b/, /p/.

  7. Wymowa bezdźwięczna polega przede wszystkim na tym, iż nie są wymawiane głoski dźwięczne, które są zastępowane odpowiednimi głoskami bezdźwięcznymi, np.: zamiast /b/ jest /p/, zamiast /d/ jest /t/, zamiast /w/ jest głoska /f/.

Przyczyn dyslalii należy szukać w:

  • zmianach anatomicznych aparatu artykulacyjnego (np. nieprawidłowa budowa języka, nieprawidłowa budowa podniebienia, zniekształcenia zgryzu, anomalie zębowe, przerost trzeciego migdałka, polipy, skrzywienie przegrody nosowej);

  • nieprawidłowym  funkcjonowaniu narządów mowy (niska sprawność języka, zakłócona sprawność mięśni napinających i przywodzących, brak pionizacji języka);

  • nieprawidłowej budowie i funkcjonowaniu narządu słuchu (zaburzenie analizy i syntezy słuchowej, wybiórcze upośledzenie słuchu, obniżenie słyszalności, zaburzenia słuchu fonematycznego);

  • niesprzyjających warunkach do uczenia się mowy związanych z czynnikiem społecznym (nieprawidłowe wzorce wymowy u osób otaczających dziecko na co dzień, nieprawidłowa atmosfera w gronie rodzinnym, brak stymulacji mowy u dziecka przez rodziców);

  • nieprawidłowym funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego;

  • psychicznym podłożu dyslalii;

  • opóźnionym rozwoju psychomotorycznym i emocjonalnym dziecka.

 

 

ĆWICZENIA ODDECHOWE

CELE ĆWICZEŃ

  • kształtowanie świadomego oddychania

  • różnicowani fazy wydechowej i wdechowej

  • wydłużenie fazy wydechowej

  • kształtowanie równomiernej i jednostajnej fazy wydechowej

  • zapobieganie mówieniu na wdechu

TREŚĆ ĆWICZEŃ:

  • Wąchanie kwiatów” – dzieci powoli wciągają powietrze noskami i równie powoli wydychają, czynność powtarzają kilkakrotnie

  • Dmuchawce” – dzieci wciągają powietrze buzią i dmuchają jak najdłużej na dmuchawiec

  • Chłodzenie zupy” - ręce złożone na kształt głębokiego talerza, dzieci wciągają powietrze noskami, a wydmuchują buzią jak najdłużej

  • Chuchanie na zamarznięta szybę” – dzieci wciągają powietrze buzią, a następnie chuchają jak najdłużej

  • Chuchanie na zamarznięte ręce” – jak wyżej

  • Mecz ping – ponga” – dzieci siedzące po przeciwnych stronach stolika mają za zadanie dmuchać na piłeczkę tak aby nie spadła ze stolika

  • Wydłużanie fazy wydechowej poprzez stosowanie spółgłosek szczelinowych:

- u 3-4 latków – f – wietrzyk, w – trzmiel, odgłos silnika

- u 4 – 5 latków – s – gąska, wąż, ogień, z – mucha, komar , pszczoła

- u 5 – 6 – latków – sz – szum morza, lasu, ż- odgłos piły, samolotu

  • Ćwiczenia kształtujące równomierną fazę wydechową:

- „Wiartaczki” – na dany sygnał dzieci dmuchają na wiatraczki, wygrywa to dziecko, które wiatraczek kręci się najdłużej

- „Puszczanie baniek mydlanych”

- „Dmuchanie na zawieszone na nitkach piórka kolorowe wstążki, paski bibułki, papierki różnej długości

  • Ćwiczenia oddechowe połączone z dwufazowymi ćwiczeniami ruchowymi

- u 5-6 latków ćwiczenia oddychania brzuszno – przeponowego

Na początek rozruszanie przepony: dziecko stojąc i trzymając rączkę na brzuchu naśladuje śmiechy olbrzymów:

Ha, ha..… ,ho, ho….., hu, hu….., he, he....., hi, hi………

Potem leżąc trzyma jedną rękę na brzuchu, drugą na górnej części klatki piersiowej,

W czasie wdechu ręka leżąca na brzuchu unosi się znacznie wyżej niż druga /można na brzuszek dziecka położyć coś lekkiego np. zabawkę, książeczkę – dziecko „huśta” ją na brzuszku/

  • Ćwiczenia oddechowe połączone z mówieniem:

- powtarzanie zdań na jednym wydechu

- „Słonko” – dzieci stoją wyprostowane i wykonują wdech ustami, w czasie wydechu unoszą ręce do góry, wznoszą się na palce i mówią: „Słonko wschodzi coraz wyżej”, następnie znów wdychają powietrze i opuszczają ręce podczas wydechu mówią: „A zachodzi coraz niżej”

- liczenie na jednym wydechu

- recytacja wierszy z rozplanowanymi wdechami i wydechami.

 

Jak motywować dzieci do pracy w domu- praktyczny poradnik logopedyczny dla Rodziców.

Terapia logopedyczna to proces długotrwały i żmudny, wymagający  współpracy i zaangażowania ze strony nie tylko terapeuty ale również dziecka i jego najbliższego otoczenia. W większości sytuacji ćwiczenia w gabinecie z logopedą to za mało, aby przezwyciężyć trudności i opanować umiejętności niezbędne do prawidłowej wymowy i sprawnej komunikacji językowej. Konieczne jestregularne kontynuowanie ćwiczeń,wówczas następujeutrwalanie i automatyzacja umiejętności,  które dziecko nabyło podczas pracy z logopedą.

O czym należy pamiętać wykonując ćwiczenia logopedyczne  w domu?

  • Zadbaj o stałą porę wykonywania ćwiczeń.Dziecko łatwiej zaakceptuje konieczność wykonywania ćwiczeń logopedycznych, jeśli staną się one częścią codziennego rytuału.

  • Lepiej ćwiczyć krócej, po kilka razy dziennie niż raz a długo. Wówczas ćwiczenia nie będą takie nużące. Takie rozłożenie w czasie ma też korzystny wpływ na kształtowanie sięnawyków prawidłowego mówienia. W ten sposób wypracowuje u siebie mechanizm autokontroli mowy i sprawniej przejdzie etap utrwalania w mowie spontanicznej.

  • Zadbaj o to, aby jak najwięcej uczyć poprzez zabawę.Ćwiczenia nie mogą być dla dziecka karą, tylko przyjemnością. Można zaopatrzyć się w kilka atrakcyjnych pomocy dydaktycznych lub przygotować je razem z dzieckiem. Własnoręczne przygotowanie pomocy do ćwiczeń dodatkowo wzmocni poczucie więzi między nami i dzieckiem, a także sprawi, że dziecko chętniej weźmie udział w „wykorzystaniu” nowej zabawki dydaktycznej.  Można też wykorzystać ulubione  zabawki dziecka, aby wpleść w zabawę „logopedyczne treści edukacyjne” (np. wyrazy zawierające ćwiczoną głoskę lub ćwiczenia buzi, języka, ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia emisji głosu).

  • Unikaj zwrotu „ćwiczenia logopedyczne.Lepiej mówić  „zabawa”, albo po prostu nazwać czynność, która będzie wykonywana, np. „gimnastyka buzi i języka”.

  • A co jeśli czasem trzeba wykonać żmudne i mało ciekawe ćwiczenia?Przeplataj zabawę nauką!Równie dobrze można poprosić dziecko o powtarzanie słów, zwrotów i zdań kiedy koloruje lub bawi się czymś spokojnie, albo wykonywać miny przed lustrem podczas codziennych czynności higienicznych.Nie bójcie się żmudnych ćwiczeń!Nasze pociechy muszą przyzwyczajać się, do tego, że od czasu do czasu trzeba zrobić coś, co jest z pozoru nieciekawe i nudne. Raczej staraj się pokazać, że nawet pozornie nudne zajęcia można uczynić przyjemnymi, jeśli się odpowiednio za to zabrać.

  • Rozwijaj u dziecka prawidłową wymowę angażując wiele zmysłów. Im więcej zmysłów dziecka zaangażujemy w rozwój i kształtowanie prawidłowej mowy i komunikacji, tym skuteczniejsze będą nasze zabiegi i działania w tej sferze.

  • Wykorzystuj każdą naturalną sytuację.Słowa można utrwalać podczas codziennych czynności lub wykonywania obowiązków.

  • Ćwicz razem z dzieckiem.Czasem dorośli wstydzą się robienia dziwnych min przed lustrem. Jeśli należysz do tych „wstydliwych” – pozbądź się fałszywego wstydu i doceń, co nasza buzia i język potrafią zrobić.

  • Staraj się przystępować do ćwiczeń zrelaksowanym (dotyczy to zarówno dorosłych, jak i dziecka). Nie odkładaj ćwiczeń na sam koniec dnia, kiedy wszyscy są zmęczeni. Trudniej wówczas współpracować i efekty też będą gorsze.

  • Zaangażuj całą rodzinę do zabaw utrwalających wymowę. Można pokazać domownikom, jak się „bawić w poprawne mówienie” i bawić się razem! Dla dziecka będzie to przyjemna odmiana i przede wszystkim czas spędzony z najbliższymi.

  • Dbaj o  własną wymowę. Bywa, że dorośli mówią niedbale, zbyt szybko, mało wyraźnie. Pamiętaj, że przykład idzie z góry! Zadbaj o prawidłową własną wymowę.

  • Uświadamiaj dziecko, jakie efekty przyniosą wykonywane ćwiczenia. Starszym dzieciom można przedstawić korzyści krótkie i długofalowe, jak np. akceptacja  ze strony rówieśników, brak obaw przed wypowiadaniem się na forum klasy. Młodszym dzieciom możemy powiedzieć,  że język będzie silny, buzia będzie umiała robić różne trudne sztuczki, a słowa, które wydawały się do tej pory trudne do wymówienia będą „odczarowane”, czy też „obudzone z głębokiego snu”, bo wszystkie chcą być używane.

  • Bądź cierpliwy i konsekwentny. Nie wolno wyśmiewać dziecka, jego wady ani braku postępów. Czasem mijają długie tygodnie zanim pojawią się pierwsze efekty terapii. Konsekwencja w realizowaniu ćwiczeń logopedycznych w domu jest ubezpieczeniem sukcesu!

  • Regularnie kontaktuj się z logopedą prowadzącym terapię, aby konsultować postępy i sposób wykonywania ćwiczeń.

Powyższe wskazówki to dobry fundament do budowania motywacji.

Motywacja do ćwiczeń to coś, co raczej nie przyjdzie samo.Jeśli jesteście szczęściarzami, których dziecko „samo chce”, to wspaniale! Pamiętajcie jednak, że nawet najchętniej współpracujące dziecko miewa czasem „przestoje” w rozwoju i swoje „kryzysy” związane z motywacją do ćwiczeń. Są one zjawiskiem naturalnym. Motywację trzeba cegiełka po cegiełce budować i wzmacniać.

Motywowanie dziecka do ćwiczeń logopedycznychw domuzacznij od… siebie!   Czasem my dorośli mamy większy problem do zmotywowania samych siebie do ćwiczeń w domu.

Jeśli potraktujemy ten czas jako „bycie razem”, dołożymy do wszystkiego dobrą zabawę i więź emocjonalną, to efekty przyjdą łatwiej niż się spodziewamy.

Chwal dziecko nawet za najmniejsze postępy– nic tak nie zmotywuje do dalszej pracy jakpochwały ze strony bliskich i ważnych dla niego osób. W trakcie ćwiczeń wystarczy krótkie i entuzjastycznie wypowiedziane: „Dobrze!”, „Świetnie!”, „Dobrze sobie radzisz!”, „Właśnie tak!”, „Super!” , „Pięknie!”. Tuż po ćwiczeniach podsumujmy krótko pracę dziecka: „Świetnie Ci dziś poszło!”, „Mówisz coraz wyraźniej!”.

Małe (cząstkowe) nagrody rzeczowe– Dziecko musi wiedzieć, że robi postępy. Jeśli ładnie dziś ćwiczyło nagradzaj jego ciężką pracę.  Przygotuj tabelę w której będziecie naklejać naklejki, przybijać stempelki, rysować małe obrazki za dobre wykonanie ćwiczeń w ciągu dnia. Dzieci ucieszą się też z małych porcji smakołyków jako nagrody.

Duże nagrody– otrzymywane przez dziecko po osiągnięciu pewnego etapu (np. uzbieraniu określonej liczby naklejek, stempelków czy obrazków – nagród cząstkowych). Może to być zrobienie razem z mamą i tatą jakiejś niecodziennej rzeczy. Umówmy się wcześniej, co będzie nagrodą i po jakim etapie dziecko może ją otrzymać. Przypominajmy często o tzw. „dużej nagrodzie”.

Dostaliśmy ćwiczenia logopedycznych do wykonywania domu – jak je stosować na co dzień?

Zastanów sięz jakimi sytuacjami na co dzień masz do czynienia( jazda samochodem, czynności higieniczne, np. mycie zębów, kąpiel, przygotowanie posiłków, prasowanie, pranie, zakupy, odrabianie lekcji, wspólna zabawa, czytanie dziecku książki…).

Wybierz te sytuacje, w których jesteś razem z dzieckiemi zapisz nazwę sytuacji – każdą na osobnej karteczce (np. spacer, zakupy, jazda samochodem do szkoły itd.).

Rozłóż karteczki przed sobą i zastanów się, które ćwiczenia możesz wykonywać w danych sytuacjach.Przyporządkuj ćwiczenia do sytuacji, w których możesz je wykonać.Przygotuj sobie „rozkład zajęć” na kolejne dni .

Przykłady zabaw logopedycznych, które można wykonywać w trakcie codziennych zajęć:

  • robienie bąbelków w kubku  przy pomocy rurki do napojów,

  • przenoszenie chrupek z miski do miski za pomocą rurki ,

  • oblizywanie warg posmarowanych dżemem, miodem lub kremem czekoladowym,

  • picie gęstych napojów przez cieniutką rurkę (soki, rozrzedzony budyń, kisiel czy shake),

  • przyklejenie do podniebienia opłatka lub kawałka wafla, które dziecko powinno  odkleić językiem szeroko otwierając przy tym usta,

  • podczas robienia zakupów: dziecko wkłada do wózka tylko te produkty, które mają w nazwie ćwiczoną głoskę,

  • rozmawianie z dzieckiem o tym, co robiło na zajęciach logopedycznych; dzieci chętnie o tym opowiedzą przy okazji utrwalając zdobyte tam umiejętności,

  • w trakcie  utrwalania wymowy głoski w mowie spontanicznej, możemy umówić się na sygnał, który wskaże dziecku, że „zapomniało się” i mówi „po staremu”, np. rodzic nie odpowiada na pytanie dziecka, jeśli ono mówi niepoprawnie. UWAGA: tę metodę można stosować wówczas, gdy dziecko dobrze opanowało już wymowę danej głoski i uczy się używania jej w codziennych sytuacjach (czyli kształtuje nawyki używania głoski na co dzień),

  • przygotowanie pomocy do ćwiczeń razem z dzieckiem lub wykorzystanie gier i zabawek, które już są w domu,

  • wykonanie gry planszowej, w której będą wykorzystane słowa, zwroty lub zdania do utrwalenia. Może to też być „Memo” czy „Piotruś” z obrazkami, których nazwy zawierają ćwiczone głoski.

  • rysowanie obrazków, które dzieci muszą pokolorować lub dokończyć wymawiając przy tym trudne słowa (w trakcie rysowania prowadzimy dialog z dzieckiem w taki sposób, aby w odpowiedziach musiało użyć „trudnych” słów z ćwiczonymi głoskami),

  • w zabawie z dzieckiem wykorzystaj „trudne” wierszyki lub zabawy paluszkowe.

 

JAK POMÓC DZIECKU W ROZWIJANIU MOWY?

Mowa jest sprawnością, wymagającą doskonalenia. Drogą do jej nabywania jest kontakt ze środowiskiem, a więc przejmowanie prawidłowych wzorców mowy poprzez osłuchanie się z nią w najbliższym otoczeniu. To ile i w jaki sposób mówimy do dziecka ma bardzo duży wpływ na rozwój jego mowy.

Mowa rozwija się dzięki sukcesywnemu dojrzewaniu aparatu mowy. Wytwarza się dzięki skoordynowanej aktywności muskulatury języka, warg, podniebienia, krtani, płuc. Jej rozwój przebiega równolegle z rozwojem motoryki narządów artykulacyjnych. Do rozwoju i koordynacji poszczególnych części wchodzących w skład skomplikowanego narządu mowy potrzebny jest pewien okres i aktywne ćwiczenia.

Zapobieganie wadom wymowy to również zapobieganie trudnościom i niepowodzeniom szkolnym. Bowiem dziecko źle mówiące najczęściej pisze z błędami, słabo czyta, przejawia zahamowania w wypowiadaniu się. Mowa jest atutem w nawiązywaniu kontaktów społecznych, daje możliwość precyzji komunikacji, stanowi narzędzie w zdobywaniu informacji, pozwala na wyrażanie swoich sądów, uczuć i upodobań oraz zwiększa poczucie bezpieczeństwa.

Oto kilka wskazówek, które podpowiedzą, co zrobić, by mowa dziecka rozwijała się poprawnie i we właściwym tempie:

  • JAK NAJWIĘCEJ– mów do dziecka, podczas zabiegów pielęgnacyjnych, zabaw, codziennych czynności i spacerów. Każda sytuacja jest dobra, aby rozwijać jego sprawność językową. Ciepły i łagodny głos opiekuna działa na dziecko wyciszająco i uspokajająco. Pamiętaj też o tym, że do dziecka należy mówić powoli i wyraźnie, a zdania nie powinny być zbyt długie.

  • PAMIĘTAJ O TYM– że dziecku należy dostarczać prawidłowych wzorców wypowiedzi. Mów poprawnie, nie powtarzaj wytworów językowych dziecka.

  • PODCHWYTUJ KAŻDĄ– próbę kontaktu słownego ze strony dziecka. Nie gaś naturalnej skłonności dziecka do mówienia obojętnością, cierpką uwagą, lecz słuchaj uważnie wypowiedzi, zadawaj dodatkowe pytania.

  • NIE ZMUSZAJ– dziecka leworęcznego do pisania i rysowania prawą ręką, zaburza to funkcjonowanie mechanizmu mowy, co w konsekwencji może prowadzić nawet do jąkania.

  • NIE ZAPOMINAJ– o częstym okazywaniu swemu dziecku akceptacji i zadowolenia.

  • RAZEM Z DZIECKIEM– czytaj książeczki, opowiadaj historyjki, rysuj, śpiewaj, baw się. To świetna okazja do rozwijania języka, a także do pogłębienia więzi.

  • NIGDY– nie ośmieszaj dziecka, nie zawstydzaj, nie karz go w związku z niepoprawną wymową.

  • PAMIETAJ, ŻE– większość zaburzeń mowy da się wyeliminować, jeśli terapia zacznie się w wieku przedszkolnym. Terapia logopedyczna nie może się opierać jedynie na spotkaniach z logopedą, ale musi być kontynuowana systematycznie w domu, w formie zabawy.

  • MIEJ NA UWADZE– to, że łatwiej jest zapobiegać niż leczyć. Uczyń wszystko, aby mowa dziecka była prawidłowa od najmłodszych lat.

Jeśli proces rozwoju mowy przebiega prawidłowo, to dziecko prawidłowo formułuje swoje myśli, jego wymowa jest zrozumiała nie tylko dla najbliższych, ale i dla obcych osób, sukcesywnie rozwija słownictwo i rozumienie pojęć abstrakcyjnych, prawidłowo stosuje formy gramatyczne.

 

Dlaczego dziecko się jąka?

Jąkanie to jedna z częściej występujących wad wymowy. U dzieci obejmuje około 1% i występuje czterokrotnie częściej u chłopców niż u dziewczynek.

Według teorii rozwojowej około 60% przypadków jąkania powstaje w okresie fizjologicznego powtarzania. W okresie przedszkolnym dziecko jest na poziomie myślenia konkretnego. Eliminowanie nieistotnych, a eksponowanie istotnych momentów sprawia mu poważną trudność. Reagując zazwyczaj emocjonalnie, nie może ono należycie wyrazić swoich myśli. Przeszkadzają w tym zamiarze emocjonalne napięcia, powstające na tle dziecinnych dążeń i życzeń, do których rodzice odnoszą się często negatywnie. Natomiast dziecko zaczyna już krytycznie odczuwać nieudolność swego słownego wyrażania się i powtarza wyrazy tak długo, dopóki nie wypowie ich bez trudu. Ale często im dziecko bardziej „walczy” i pragnie przezwyciężyć powtarzanie, tym bardziej jąkanie pogłębia się. Pojawia się coraz większy strach i wstyd.

Jąkanie jest wynikiem działania wielu czynników, które mogą być różne w poszczególnych przypadkach.

Najczęściej są to:
- występowanie jąkania u niektórych członków rodziny,
- opóźnienie rozwoju mowy lub artykulacji,
- obecność wielu sytuacji przynoszących stres emocjonalny (pierwszy zastrzyk, przestrach, odseparowanie od rodziców, stała niekorzystna uczuciowo atmosfera domowa).

Jąkanie we wczesnym dzieciństwie i w czasie rozwoju dziecka może być różne. Może ustępować lub pogłębiać się. Objawy jąkania są zwykle gorsze, gdy dziecko jest zalęknione, zmęczone, czuje się źle, lub też jest pod wpływem stresu.

Niewiele możemy uczynić wobec czynników powodujących jąkanie, takich jakpredyspozycje– przypadków jąkania w rodzinie, późny rozwój mowy lub artykulacji. Nie możemy także uchronić dziecka przed wszystkimi szokami i stresami codziennego życia. Możemy je tylko wspierać i pomagać mu w razie ich wystąpienia.

Najgorsze sączynniki podtrzymujące. Dotyczą one niekorzystnych sytuacji, które się przedłużają. Mogą to być duże wymagania dotyczące mówienia lub zachowania, napięta i pełna lęku atmosfera domowa, zwiększony krytycyzm w stosunku do dziecka itp. I to właśnie należy eliminować, zmieniać.

Czynniki środowiskowemają ogromny wpływ zarówno na rozwój dziecka, jak i na jego mowę.

Gdy dziecko nie umie sprostać wysokim wymaganiom rodziców czy nauczycieli, staje się lękliwe, co może sprzyjać niepłynności. Dziecko oczekuje przede wszystkim akceptacji, ciepła i miłości. Jeśli jest nadmiernie wrażliwe, nie zniesie zbyt dużej dawki krytycyzmu i będzie się obawiało, że straci miłość rodziców.

Jeśli rodzice uważają, że dziecko musi bardzo poprawnie mówić z uwagi na potrzeby otoczenia lub szkoły, to zwykle stają się nadwrażliwi i zbytnio przeczuleni na mowę dziecka. Dziecko często poprawiane z powodu niepłynności może używać jej jako środka na zwrócenie na siebie uwagi. Jest to zwykle reakcja nieświadoma u małych dzieci, ale instynktowna, jak wiele innych sposobów zwrócenia na siebie uwagi. Z drugiej strony dziecko często napominane, aby mówiło płynnie, najczęściej bardzo się stara i mówi niepłynnie.

Kilka rad dla rodziców


• Mów tak, jak chciałbyś, aby mówiło twoje dziecko.
• Słuchaj co dziecko chce powiedzieć, a nie jak.
• Okazuj radość z rozmowy z dzieckiem.
• Nie nakłaniaj dziecka do mówienia przy obcych.
• Nie krytykuj, nie przerywaj wypowiedzi dziecka.
• Nie mów do dziecka: „nie jąkaj się!”.
• Nie nazywaj nigdy dziecka jąkałą.
• Nie bądź rozdrażniony i niecierpliwy, jeśli dziecko staje się coraz bardziej zaniepokojone.
• Nie mów za dziecko i nie odpowiadaj za nie na pytania.
• Nie polecaj dziecku, aby powtórzyło, mówiło wolniej, pomyślało zanim powie lub też wzięło głębszy oddech. To wszystko powiększa zaburzenia, zwraca uwagę jak się mówi, zamiast co się mówi.

Najlepszą rzeczą, którą można zrobić, jest zmniejszenie swojego niepokoju o niepłynność mowy dziecka.

Wskazane jest, aby jedno z rodziców towarzyszyło dziecku podczas wizyt urodziny, zabaw w domu lub poza domem. Obecność jednego z rodziców stwarza poczucie bezpieczeństwa. Dziecko mówi wtedy spontanicznie, bez zwracania uwagi na mowę. Czytanie małym dzieciom powoli i spokojnie także poprawia ich mówienie. Dziecko włącza się czasem w tok czytania, naśladując głosy zwierząt, maszyn lub dopowiada znane sobie słowa. W ten sposób nie zwraca się uwagi na sposób mówienia, a na treść wypowiedzi i pomaga w uzyskaniu płynności.

Należy pamiętać, że większe bezpieczeństwo daje dziecku zdecydowane postępowanie rodziców niż częste ustępstwa, okazywanie gniewu, bezsilności, łez czy rozpaczy.

Jeżeli istotnie w mowie dziecka jest coś niepokojącego, to należy zwrócić się do logopedy. Dziecko może przechodzić przez normalną fazę niepłynności, lub nawet znajdować się na pograniczu jąkania. Ocena mowy dziecka i uspokojenie rodziców są wtedy czymś wystarczającym, aby uniknąć dalszych kłopotów.
Im wcześniej dokona się oceny sytuacji, tym większa istnieje szansa ustąpienia zaburzenia.

 

WSKAZÓWKI LOGOPEDYCZNE DLA RODZICÓW

Istotnym elementem profilaktyki wad wymowy jest świadomość Rodziców i najbliższego otoczenia dziecka. Poniżej prezentuję tzw.przykazania logopedyczne.
 

1. ZWRÓĆ UWAGĘ NA SPOSÓB ODDYCHANIA DZIECKA.Wdech i wydech przy spoczynku lub milczeniu powinien się odbywać przez nos. Jeśli przy oddychaniu dziecko ma otwartą buzię, powinno Cię to zaniepokoić.
 

2. BY DOBRZE MÓWIĆ, TRZEBA DOBRZE SŁYSZEĆ. Jeśli musisz powtarzać polecenie lub prośby kierowane

do dziecka, sprawdź Jego słuch.
 

3. MÓWIĄC DO DZIECKA, NIE SPIESZCZAJ FORM WYRAZÓW.Tylko właściwa wymowa i zachowanie poprawnych form gramatycznych dadzą pożądany efekt w postaci prawidłowej wymowy.
 

4. ZWRÓĆ UWAGĘ NA BUDOWĘ JĘZYKA, WARG, POLICZKÓW, PODNIEBIENIA (miękkiego i twardego) oraz JĘZYK.Jeśli masz wątpliwości co do ich wyglądu, ułożenia, wielkości czy ruchliwości, udaj się do specjalisty po konsultację.
 

5. UCZ DZIECKO GRYZIENIAod momentu, gdy tylko zaczniesz podawać pokarmy stałe. Gryzienie marchewki, jabłka, skórki od chleba wpływa na prawidłowe połykanie pokarmów, ułożenie zębów i żuchwy oraz prawidłowe ruchy języka.

6. CODZIENNIE CZYTAJ DZIECKU NA GŁOS, przynajmniej 20 minut, dziecko poprawia swoją wymowę, doskonali ją, starając się naśladować to, co słyszy od otoczenia. Dzięki głośnemu czytaniu dorosłego dziecko także wzbogaca swoje słownictwo, ćwiczy pamięć werbalną, zdolność koncentracji uwagi, umiejętność budowania zdań.
 

7. PODCZAS CZYTANIA NIECH TWOJE DZIECKO OPOWIADAtreść ilustracji, naśladuje różne odgłosy

(np. szum wiatru, pukanie, odgłosy zwierząt). Wyrazy dźwiękonaśladowcze są doskonałym ćwiczeniem usprawniającym narządy artykulacyjne, przygotowują dziecko do wymowy kolejnych głosek.

8. ZACHĘCAJ DZIECKO DO NAUKI WIERSZY NA PAMIĘĆ. Jest to doskonała forma ćwiczeń utrwalających wyrazistą wymowę.
 

9. WPROWADŹ DO ZABAWY GIMNASTYKĘ BUZI I JĘZYKA.Ćwiczenia logopedyczne nie muszą być nudne! Niech to będzie zabawa dla Ciebie i dziecka. Dodatkowo będzie to czas, jaki spędzicie razem i to już jest sukces. O tym, jak prowadzić tę gimnastykę, porozmawiaj z logopedą dziecka. On udzieli Ci fachowych wskazówek.
 

10. ĆWICZENIA WYKONUJCIE SYSTEMATYCZNIE. Tylko wtedy przyniosą one oczekiwany efekt. Ćwiczyć można zawsze i wszędzie, nie musi się to odbywać w wyznaczonym, ustalonym czasie. Jest to nawet niewskazane, gdyż dziecko nie powinno traktować takich ćwiczeń jak obowiązku.